Κατ’αρχάς:

– το όριο είναι «ζώνη», όπου συγκεκριμένα φαινόμενα ξεκινούν με ένταση, η έντασή τους όλο και μειώνεται, μέχρι που ασυμπτωτικά αποσβένονται. Είναι για παράδειγμα ζώνες μετάβασης από μια κουλτούρα σε μια άλλη.

– το σύνορο είναι «γραμμή», μία λεπτή γραμμή που σημαδεύει το ακρότατο σημείο της επικράτειας.

Το σλάιντ απαιτεί την χρήση JavaScript.

Φάσεις χάραξης ενός συνόρου

  1. Περιγραφή του συνόρου (definition): Στο 1ο αυτό στάδιο, που είναι ένα κείμενο και συμπεριλαμβάνεται σε κείμενα συνθηκών, γίνεται η ακριβής περιγραφή του συνόρου και του εδάφους που αυτό διατρέχει. Εδώ μπορεί να γίνεται αναφορά σε «φυσικά στοιχεία»: σε κορυφές λόφων, κορυφογραμμές, ποτάμια κλπ. Μπορεί όμως να αναφέρονται και «ανθρωπογενή στοιχεία»: δρόμοι, φράχτες αγροκτημάτων και άλλα. Τέλος μπορεί να αναφέρονται και σε «πολιτισμικά χαρακτηριστικά» (γλωσσικά, θρησκευτικά, εθνοτικά). Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν αυτά τα εθνοτικά χαρακτηριστικά σε κάποιες περιοχές βρεθούν αναμεμιγμένα, το σύνορο θα χαραχτεί οπωσδήποτε: ακόμη κι αν προκύψουν εθνοπολιτισμικές μειονότητες από την μία, την άλλη ή και τις δύο πλευρές των όμορων κρατών.  Όσο πιο ακριβής και λεπτομερειακή είναι η περιγραφή του συνόρου, τόσο μικρότερες πιθανότητες υπάρχουν να δημιουργηθούν μελλοντικές εντάσεις και διεκδικήσεις. Ωστόσο, οι διεκδικήσεις δεν λείπουν, ακόμη και σε περιπτώσεις φυσικών χαρακτηριστικών του τοπίου που είναι απόλυτα ξεκαθαρισμένα.
  2. Καθορισμός του συνόρου (delimitation): Σε 2η φάση, όταν όσοι υπέγραψαν την συνθήκη έχουν ολοκληρώσει την λεπτομερή περιγραφή του συνόρου στο κείμενο, έρχεται η σειρά των χαρτογράφων. Οι χαρτογράφοι χρησιμοποιούν χάρτες μεγάλης κλίμακας ή/και αεροφωτογραφίες, ώστε να σχεδιάσουν στον χάρτη ή στην αεροφωτογραφία το σύνορο, με την μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια. Ωστόσο, η χρονική διάρκεια που μεσολαβεί από την πρώτη φάση έως την δεύτερη, μπορεί να καλύπτει και αρκετές δεκαετίες. Για παράδειγμα, διάφορες χώρες της Αφρικής, ενώ καθόρισαν τα σύνορά τους με κείμενα στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα, βρίσκονται σήμερα σε διαδικασία οριοθέτησης. Επιπλέον, επειδή συχνά οι περιγραφές στα κείμενα των συνθηκών ήταν χονδροειδείς και ανακριβείς (αλλά και επειδή στο μεταξύ άλλαξαν πολλά στα ενεργειακά αποθέματα και τις πρώτες ύλες ειδικά της Αφρικής), οι χώρες αυτές αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες.
  3. Οριοθέτηση και υλοποίηση του συνόρου με ορόσημα (demarcation): Στην 3η φάση θα πρέπει να χαραχτεί το σύνορο επί του εδάφους, δηλαδή να υλοποιηθεί. Οι άνθρωποι που «υλοποιούν» το σύνορο, έχουν μαζί τους τόσο τις περιγραφές από τα κείμενα της συνθήκης, όσο και το χαρτογραφικό υλικό και τις αεροφωτογραφίες. Ωστόσο, η συγκεκριμένη 3η φάση δεν εφαρμόζεται πάντα, αφού πολλές φορές δεν είναι απαραίτητο (εάν π.χ. στο συγκεκριμένο σύνορο δεν υπάρχουν εντάσεις και διεκδικήσεις). Για όσα σύνορα όμως εφαρμοστεί, χρησιμοποιείται ένα πλήθος συστημάτων οριοθέτησης: από μία γραμμή από πέτρες, μέχρι τσιμεντένιες κόλουρες πυραμίδες, πάσσαλοι, συρματοπλέγματα, λαμαρίνες, τείχη από μπετόν κλπ. Η οριοθέτηση και η επί τόπου υλοποίηση του συνόρου, είναι μια δαπανηρή διαδικασία: έτσι εάν κάποια κράτη δεν αντιμετωπίζουν διασυνοριακά προβλήματα, αναβάλλουν επ’αόριστο την διαδικασία αυτή.
  4. Τακτοποίηση του συνόρου (administration): Εάν το σύνορο διασχίζει ένα αγρόκτημα ή πέφτει πάνω σε σπίτι, ή σε ποτάμι, λίμνη κλπ, τότε γίνονται κάποιες διευθετήσεις μικρής κλίμακας με στόχο την «τακτοποίηση» (νοικοκύρεμα) του συνόρου. Έτσι οι ιδιοκτησίες πχ μένουν ανέπαφες στην μία πλευρά του συνόρου, ενώ βρίσκεται κάπου αλλού κάποια αντίστοιχη περιοχή για να προστεθεί στην άλλη όμορη επικράτεια.
  5. Θεσμική κατασκευή του συνόρου (institutionalization): Μετά το τέλος της 1ης και 2ης φάσης, και ανεξάρτητα αν θα έχει μεσολαβήσει η 3η ή η 4η, τα όμορα κράτη υποχρεούνται να θεσπίσουν κανόνες, που να ρυθμίζουν:

–         Την διακίνηση προσώπων. Ως προς τα πρόσωπα απαιτούνται ταξιδιωτικά έγγραφα και άδειες παραμονής/εργασίας. Δηλαδή: προξενική θεώρηση (visa) συγκεκριμένης διάρκειας, εν ισχύει διαβατήριο, ταυτότητα, άδεια εργασίας, άδεια παραμονής ή ό,τι άλλο η χώρα υποδοχής κρίνει απαραίτητο να απαιτήσει. Αυτά δεν ισχύουν μόνο στα σύνορα, αλλά και στα διεθνή αεροδρόμια και στα λιμάνια καθώς και στους παραμεθόριους σιδηροδρομικούς σταθμούς, ενώ απορρέουν από διμερείς ή διεθνείς συμφωνίες.

Την διακίνηση κεφαλαίων. Αυτά ρυθμίζονται, τόσο από την χώρα προέλευσης, όσο και από την χώρα υποδοχής, μέσα από διμερείς ή διεθνείς συμφωνίες. Δηλαδή, το πόσα χρήματα ή συνάλλαγμα μπορεί να έχει κάποιος μαζί του, μπαίνοντας ή βγαίνοντας από τις όμορες χώρες. Τα ίδια ισχύουν και για τα διεθνή αεροδρόμια και λιμάνια, αλλά και τους παραμεθόριους σιδηροδρομικούς σταθμούς.

Την διακίνηση αγαθών. Εδώ υπάρχουν δύο ειδών ρυθμίσεις, που ομοίως υπόκεινται σε διμερείς ή διεθνείς συμφωνίες, είτε αφορούν τα σύνορα, είτε τα διεθνή αεροδρόμια, τα διεθνή λιμάνια και τους παραμεθόριους σιδηροδρομικούς σταθμούς στα σύνορα:

α).- οι δασμολογικές ρυθμίσεις. Οι δασμολογικές ρυθμίσεις ορίζουν τις ποσότητες και τα είδη που μπορεί να έχει κάποιος μαζί του, ώστε να μην πληρώσει δασμούς. Για παράδειγμα μικρές ποσότητες συγκεκριμένων ειδών που πρόκειται να διακινηθούν εντός Ε.Ε. υπόκεινται σε δασμούς. Εάν όμως κάποιος ταξιδεύει προς «τρίτη χώρα», τα είδη αυτά είναι αδασμολόγητα (duty free). Επίσης, αν κάποιος πρόκειται να εισαγάγει ή να εξαγάγει εμπορεύματα, αυτά υπόκεινται σε δασμούς. Αρμόδιες είναι οι τελωνειακές αρχές.

β).- οι υγειονομικές ρυθμίσεις. Σε ορισμένες χώρες, συνήθως διηπειρωτικά/υπερατλαντικά, απαγορεύονται για υγειονομικούς λόγους τρόφιμα, φυτά, σπόροι κλπ Ο λόγος είναι, η απαίτηση της χώρας υποδοχής να προστατεύσει το υγειονομικό status quo της, από είδη που θα μπορούσαν ενδεχομένως να μολύνουν ή να απειλήσουν την χλωρίδα ή την πανίδα της (για παράδειγμα, μεταφέροντας ασθένειες που προηγουμένως δεν υπήρχαν εκεί ή είχαν ήδη ελεγχθεί).

Δείτε επίσης: Μιλώντας για «Φράχτες» και On the Border και Mexico–United States border

Σύντομος σύνδεσμος: http://wp.me/pcPJ9-I5

Advertisements